الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)

58

إرشاد القلوب (فارسى)

اگر كسى حقوقى كه بر او است ادا كند هر آينه ايمنست از آتش جهنم و هيچ كسى را بر خدا حجتى نيست ، و بين پروردگار و كسى خويشى و قرابتى نيست . و علت آنكه خداوند قصه حضرت آدم عليه السّلام را در قرآن بيان فرموده است كه بواسطه خوردن دانه‌اى از بهشت خارجش كرد براى عبرت گرفتن شما مردم است . چنان كه حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام در تسبيحاتش ميگفت : سبحان من جعل خطيئة آدم عبرة لاولاده ، منزّه است آن خدائى كه قرار داد عقوبت خطاى آدم را عبرت و پند و سبب راهنمائى فرزندان آدم . و مراد آن حضرت آنست كه آدم كه پدر أنبياء و همهء شما است عاصيش ناميد بواسطه خوردن دانه‌اى و از بهشت بيرونش كرد ، پس چگونه شما با اينكه اين همه حرامها ميخوريد اميدوار برحمت او هستيد ! و نيست اين مگر طمع بيجاى بزرگى در پيشگاه خداوند و خوف و رجا در قلب مؤمن همانند دو بال مرغست پس اگر نقصى در يكى از آنها وارد شد آن ديگرى هم طبعا ناقص مىشود ( زيرا اگر خوف او بيشتر گرديد نااميد مىشود و اگر رجايش بيشتر شد معصيت مىكند ) و چون چنين شد نقص در قلب و عملش وارد مىشود . پس سزاوار است كه بنده آنچنان اميدوار به خدا باشد كه گوئى مىبيند عفو و كرم و رحمت خدائى را ، و چنان خائف باشد كه خود را مقصّر درگاه الهى بداند و اطمينان بقبولى اعمال خود نداشته باشد و اعتماد به عمل خود نكند بلكه حسن ظنّ به خدا داشته باشد و تضرع و زارى نمايد بدرگاهش .